Proje Adı:Akarsu Kıyı Ekosistemlerinin İklim Değişikliğiyle Mücadele ve Sürdürülebilir Arazi Kullanımında Etkin Yönetimi
Proje No: TUR/SGP/OP6/Y3/STAR/CC/19/26
Kurum: Tohum Derneği
Ortaklar: OGM, EGE Orman Vakfı, ORFAMDER, Sürdürülebilirlik Adımları Derneği, Alternatif Ormancılık
Koordinatör İletişim: +90 312 945 05 20
Web Sitesi: https://www.tohumdernegi.org
Uygulama Alanı: Ulusal
Uygulama Tarihi: -
Orman ekosistemleri iklim değişikliği ile mücadelede hem uyum hem de azaltım bakımından önemli role sahiptir. Türkiye’de ormanlar yıllık yüz milyon ton civarında bir azaltım potansiyeline sahiptir. Bu azaltım gücü, artım ve odun ürünlerinin etkin yönetimi sayesinde mümkün olmaktadır. Orman arazileri uyum yönünden de kritik öneme sahiptir. Ülkenin %30’a yakın bir kısmını kaplıyor olması ile hem kendi uyum kapasiteleri hem de sunduğu ekosistem hizmetleri bakımından ormanların etkin planlanması gerekmektedir. Akarsu kıyı ekosistemleri orman içi, yakını veya dışında yer alan sucul ve karasal ekosistemleri içinde barındıran sulak alanlardır. İçerdiği canlı ve cansız öğeler bakımında oldukça spesifik ekolojik ortamlardır. Akarsu kıyı ekosistemlerinin sağladığı faydalar yer aldığı arazi kullanım tipi ile yakından ilişkilidir. Örneğin tarım arazilerinin içerisinde yer aldıklarında su kalitesini iyileştirme yönünde etkin olabildikleri gibi orman içinde yer aldıklarında daha çok kanal stabilizasyonu bakımından ön plana çıkmaktadırlar. Proje orman içindeki hidrolojik fonksiyonları ve tüm arazi kullanımlarındaki akarsu kıyı ekosistemlerini kapsamaktadır. İster orman içi ister yakınında olsun tüm akarsu kıyı ekosistemleri havza hidrolojik sisteminin önemli bir bileşenidir. Akarsu kıyı ekosistemleri, otsu veya odunsu türlerden oluşmakta ve bir havzadaki su ortamlarının iyi durumda olmasını garanti altına almaktadır. Orman planlama kapsamında akarsu kıyı ekosistemlerinin ağırlığının artması gerektiği düşüncesindeyiz. Zira Ekosistem Tabanlı Fonksiyonel Orman Amenajman Planlarına ait usul ve esaslarda ve Silvikültürel Uygulamaların Teknik Esaslarında yer alan Su kenarı koruma alanlarındaki vejetasyonun korunması için, küçük ve dar tabanlı sulu derelerin her iki yanında 25–50 m, büyük ve geniş tabanlı sulu derelerin her iki yanında ise 50–100 m koruma kuşaklarının ayrılarak korunması ve bu alanlarda orman yapısına göre mutedil müdahalelerde bulunulması hakkında planda bilgi verilmektedir. Ancak, özellikle amenajman tebliğleri basta olmak üzere tüm orman planlama dokümanlarında Ormanların, özellikle akarsu kıyı ekosistemlerinin havza planlamaya entegre edilmemiş olması nedeniyle, ülkemizde en iyi yönetim uygulamaları kılavuzu yer almamaktadır. Bundan dolayıdır ki ormanların hidrolojik fonksiyonu akarsu kıyı ekosistemleri dâhil en iyi yönetim uygulamaları prensipleri ile orman amenajman tebliğleri basta olmak üzere tüm orman planlama dokümanlarına dâhil olmalıdır. Proje kapsamında akarsu kıyı ekosistemlerinin daha etkin yönetimini sağlamaya yönelik teknik altyapı ve kapasite artımı hedeflenmektedir. Bu bakımdan Projede iki temel bileşen yer almaktadır. Birinci bileşende ana çıktı “akarsu kıyı ekosistemi iyi yönetim uygulamaları kılavuzu” olup katılımcı bir yaklaşımla geliştirilmesi öngörülmektedir. İkinci bileşen kapsamında ise orman planlamada havza hidrolojisi ve dere kıyısı yönetim uygulamaları konusunda kapasite artımı hedeflenmektedir. Bunun için teorik ve pratik konuları kapsayan bir eğitim programı geliştirilerek uygulanacaktır. Proje kapsamında bu şekilde iki uygulamalı eğitim çalıştayı planlanmıştır.