Proje Adı:Ege Zeytin Meralarının Geleceği İçin El Ele
Proje No: TUR/SGP/OP6/Y2/CORE /BD/16/11
Kurum: Orhanlı Köyü Kültür Doğa Gençlik ve Spor Kulübü Derneği
Ortaklar: Köy-Koop, Seferihisar Belediyesi, Doğa Derneği
Koordinatör İletişim: +90 0543 657 6623
Web Sitesi: https://orhanlikoyu.tumblr.com
Uygulama Alanı: Kazdağı Edremit
Uygulama Tarihi: 2018-2019
Orhanlı Köyü Kültür Doğa Gençlik ve Spor Kulübü Derneği, İzmir' in Seferihisar ilçesinde kültürel ve doğal değerlerini yaşatmak, geliştirmek ve tanıtmak için çalışmalar yapmaktadır. Özellikte yerelde yapılan doğa dostu tarım ve hayvancılığın geliştirilmesine katkı sağlamak ve tanıtmak maksadıyla geleneksel üretim biçimleri üzerine çalışmalarına devam etmektedir. Bu çalışmalar sonucunda Ege bölgesinde geleneksel zeytin meracılığın, tanınmasını, önemini ve tehditlerle karşı karşıya kaldığı gözlenmiştir. Zeytin meralarının bu durumuyla ilgili olarak ortaya biyolojik zenginlik ve kültürel pratiklerinin korunması kapsamında “Ege Zeytin Meralarının Geleceği İçin El Ele” projesi yürütülmüştür. Projenin ilk fazında yürütülen faaliyetler, “Ege zeytin merası” kavramının tam zamanında fark edildiğini ve kısa sürede etkili bir ağ kurulmaz ise bu nadir ve değerli ekosistemin yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu açıkça ortaya konmuştur. Yürüttüğümüz çalışmalar sonucunda zeytin meralarının korunması için ciddi kazanımlar elde edilmiş, bu alanların bulundukları bölgeler tanımlanmış, çeşitleri tespit edilmiş ve korunmaları için yerel farkındalık oluşturulmuştur. Çalışma süresince Zeytin meralarının yaşaması için çok daha derin bilgilerin derlenmesini ve daha kapsamlı bir sorun analizi yapılmasını sağlamıştır. Yapılan sorun analizine göre başlıca sorun, zeytin meralarına etkisi olan kurum, kuruluş ve STK’ların bu nadir ekosistem hakkında yeterli ve detaylı bilgisinin, farkındalığının olmamasıdır. Bu nedenle, zeytin ağacı ve zeytinliklerin korunmasında
sorumlu bu oluşumlar, zeytin meralarında üretim yapan çiftçilerin ve buradaki biyolojik çeşitliliğin sorunlarına uzak kalmaktadır. Bu kuruluşlar arasında; Uluslararası Zeytin Konseyi, zeytin üretici birlikleri, zeytin araştırma enstitüleri, kooperatifler, gıda ağları, sivil toplum kuruluşları, Slow Food birlikleri, ile ve ilçe tarım müdürlükleri, orman işletme şeflikleri gibi zeytinciliğin ana taşıyıcısı olan kurumlar yer almaktadır. Söz konusu kurumlar, zeytin meraları kavramını diğer zeytin üretim sahalarından ayrı ve çok farklı bir üretim alanı olarak değerlendirmediği için, zeytin meralarında zeytincilik ve hayvancılık yapan on binlerce üreticinin ve bu alanlarda yaşayan sayısız canlının ilgili kurumlar nezdinde herhangi bir tanımı bulunmamaktadır. Bu durum, binlerce yıllık zeytin meralarının geleceğini bir darboğaza sokmaktadır. Bu proje, bu darboğazı ortadan kaldırmak amacıyla tam da bu boşluktan yola çıkarak hazırlamıştır. SGP ikinci faz için hazırlanan bu projenin hedef ve faaliyetleri, önceki dönemde yapılan çalışmaların üzerine inşa edilmiştir. Edremit Körfezinden başlayarak Muğla’ya kadar olan alanda zeytin meralarına sahip olan il ve ilçelerdeki zeytin odaklı kurum ve kuruluşların zeytin meralarıyla ilgili farkındalığının artırılması ve harekete geçirilmesini hedeflemektedir. Aynı zamanda zeytin meralarının devamlılığını sağlamak için kullanıcı dostu kaynaklar oluşturulması ve bu kaynakların yerel, ulusal ve uluslararası ölçekte yaygınlaştırılması bu çalışmanın amaçları arasındadır. Proje, GEF SGP’nin, biyolojik çeşitliliğin korunmasını, doğa dostu geleneksel üretim biçimlerinin devam etmesi ve yerel kurum, kuruluşların iş birliği içinde çalışması öncelikleri ile uyumludur.